شنبه 2 تير ماه 1397  -  Saturday, June 23, 2018
eco 1مارکتی/ قفسه ها تو پر نگه دار/markkety
اخبار برگزیده
0
یک شنبه 7 ارديبهشت ماه 1393 ساعت 18:33

مدیرعامل شرکت بورس کالای ایران اعلام کرد: انتفاع کشاورزان؛ در دستور کار بورس کالا

حسین پناهیان معتقد است در حال حاضر، بستر صادرات تخم‌مرغ از طریق رینگ صادراتی بورس کالا فراهم است و به‌نظر می‌رسد با وجود رتبه بالای ایران در تولید این محصول در خاورمیانه، قادر خواهیم بود حداقل بازار کشورهای همسایه را به‌دست آوریم. بحث در ادامه علاوه بر رینگ کشاورزی به حوزه‌های کلان تر از جمله نقش بورس کالا در فاز دوم هدفمندی یارانه‌ها، بهبود فضای کسب و کار از کانال بورس کالا و توسعه رقابت پذیری و جذب سرمایه‌های خارجی نیز کشیده شد که در ذیل شرح آن آمده است. ورود محصول تخم‌مرغ به تابلو بورس کالا و رونق گرفتن معاملات رینگ کشاورزی ما را بر آن داشت تا برای "تجارت فردا" با مدیرعامل شرکت بورس کالای ایران گفتگویی داشته باشیم که به اتفاق می‌خوانیم.

گفتگو از علی طهماسبی


برای فاز دوم هدفمندی یارانه‌ها چه وظایفی به بورس کالا محول شده است؟ اثرات ناشی از اجرای فاز دوم بر مکانیسم معاملات رینگ‌های مختلف چیست؟

در زمینه اجرای فاز دوم هدفمندی یارانه‌ها از نظر اداری وظیفه ای به بورس کالا محول نشده است و این موضوع تأثیر خاصی بر مکانیسم معاملات گروه‌های کالایی در بورس کالا ندارد. نکته مهمی که باید به آن توجه کرد، آن است که هدف اصلی اجرای فاز دوم هدفمندی یارانه‌ها اصلاح قیمت‌های نسبی در اقتصاد است و این در حالی است که بورس کالا به‌عنوان نهاد ملی، از لحاظ کارکردی با فراهم آوردن یک محیط شفاف و نظام مند، به کشف قیمت بهتر و کاراتر کالاها کمک کرده و در نتیجه تأثیر هدفمندی یارانه‌ها در صورت‌های مالی شرکت‌ها به‌صورت آشکار نمایان خواهد شد. به عبارت دیگر، از آنجا که در بورس کالا قیمت‌ها به‌صورت رقابتی و عادلانه و با توجه به مکانیسم عرضه و تقاضای بازار تعیین می‌شود، در صورت بروز هرگونه تغییری در عوامل بنیادی بازار نظیر اجرای فاز دوم هدفمندی یارانه‌ها، تأثیرات مربوطه بلافاصله در قیمت‌ها آشکار شده و بدین ترتیب به فعالان و تصمیم‌گیران اقتصادی در اتخاذ تصمیمات بهینه کمک خواهد کرد. این موضوع خود به خود به اصلاح قیمت‌های نسبی در اقتصاد که هدف اصلی طرح است منجر خواهد شد. علاوه بر این بورس کالا، نه‌تنها اطلاعات به روز و دقیقی از وضعیت کنونی بازار و همچنین جهت‌گیری‌های بازار در آینده منتشر می‌کند، بلکه با پایش کارآمد بازار، می‌تواند مشکلات موجود را در کوتاه‌ترین زمان ممکن به اطلاع مراجع ذی‌ربط و سیاست‌گذاران جهت انجام اقدامات مقتضی منتقل کند. با توجه به اینکه کالاهایی که در بورس کالا مورد مبادله قرار می‌گیرند از جمله کالاهای اساسی و استراتژیک اقتصاد است که تغییر قیمت آنها سایر کالاهای دیگر را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد، ارائه چنین اطلاعاتی از بازار کمک بسیار زیادی به سیاست‌گذاران جهت کاهش اثرات تورمی اجرای این طرح خواهد کرد.

بحث بعدی پتانسیل بورس کالا برای بهبود فضای کسب وکار کشور است، در این باره و با توجه به دوره رکود عمیقی که اقتصاد ایران دچار آن بوده، نقش بورس کالا را چگونه ارزیابی می‌کنید؟


با تأمین مالی 202 هزار میلیارد ریالی واحدهای تولیدی در بورس کالای ایران در سال 92، این بورس در سال گذشته نقش بسزایی را در بهبود فضای کسب و کار کشور ایفا کرده است.

بدین صورت که یکی از ابزارهای بسیار مهم بورس کالا برای به حرکت درآوردن منابع مالی به سمت بخش‌های تولیدی، استفاده از قراردادهای سلف است. این نوع قراردادها ضمن کمک به تأمین مالی واحدهای تولیدی، امکان برنامه‌ریزی کوتاه‌مدت و بلندمدت را برای آنها فراهم می‌سازد و بر این مبنا، واحدهای تولیدی کشور در قالب قرارداد سلف در سال 1392 حدود 202 هزار و 863 میلیارد ریال در بورس کالای ایران تأمین مالی شده‌اند که حاکی از رشد 14 درصدی نسبت به مدت مشابه سال قبل است.

در واقع طی سال 92، بورس کالا در مقایسه با سال ماقبل حدود 24 هزار و 679 میلیارد ریال منابع مالی بیشتری برای بخش تولید تأمین کرده که رشد 14 درصدی داشته است. ضمن آنکه در این سال، حدود 47 درصد ارزش کل معاملات بورس کالا از طریق قراردادهای سلف صورت پذیرفته است.

لذا مشاهده می‌شود در بورس کالا ساختاری را مهیا کرده‌ایم که بر اساس آن اگر عرضه‌کننده نیاز به تأمین مالی برای سه ماه آینده داشته باشد بتواند منابع را دریافت کند، البته بورس هم ضوابطی دارد که شرکت‌هایی که تازه به بورس کالا وارد می‌شوند باید این ضوابط را داشته باشند و پس از جلب اعتماد در روند معاملات، افزایش فعالیت‌ها و انعطاف‌پذیری، این شرایط برای آنها سهل‌تر خواهد شد.

این در شرایطی است که واحدهای تولیدی فعال در کشور در بخش‌های فلزی، معدنی، پتروشیمی، فرآورده‌های نفتی و کشاورزی، همواره نیاز به سرمایه در گردش داشته در حالی که سیستم بانکی محدودیت‌ها و قوانین دست‌وپاگیر و ضوابط خودش را دارد، لیکن این تأمین مالی از طریق ابزارهای ارزان، راحت و مطمئن از سوی بورس کالا انجام می‌شود.

برنامه بورس کالای ایران در باره ورود محصولات کشاورزی به بورس کالا و خرید تضمینی آنها چیست؟ آیا وزارت کشاورزی، بورس کالا و در نهایت معامله‌گران از شیوه‌های فعلی راضی‌اند؟

بورس کالای ایران با همکاری وزارت جهادکشاورزی در برخی استان‌های منتخب شامل گلستان، همدان، تهران، مازندران، فارس، خوزستان، اصفهان و کرمانشاه در حال آماده سازی بسترهای لازم برای اجرای ماده 33 قانون افزایش بهره‌وری بخش کشاورزی و منابع طبیعی است؛ که بر اساس این ماده قانونی، وزارت جهادکشاورزی باید به تدریج سیاست قیمت تضمینی را جایگزین سیاست خرید تضمینی کند. به این صورت که محصولات کشاورزان در بورس کالا عرضه و معامله خواهند شد و مابه‌التفاوت قیمت تابلوی بورس و قیمت تضمینی اعلام‌شده از سوی دولت، توسط وزارت جهادکشاورزی به آنها پرداخت خواهد شد. بر این اساس برای سال جدید، شش محصول در هشت استان انتخاب شده‌اند که وارد این فرآیند شوند و در این راستا بورس کالا در حال پذیرش انبارهای حائز شرایط در این استان‌ها است. این محصولات در انبارهای پذیرش شده توسط بورس وارد شده و با صدور قبوض انبار از طریق سامانه الکترونیکی بورس کالا، در بورس کالا عرضه و در نهایت معامله خواهند شد. در صورتی که قیمت کشف شده در بورس کمتر از قیمت تضمینی باشد، کشاورزان مابه‌التفاوت را از وزارت جهادکشاورزی دریافت خواهند کرد. خریداران نیز با دریافت قبض انبار و مراجعه به انبار مورد نظر و ارائه قبض انبار، محصول مورد نظر را تحویل خواهند گرفت.

البته تعاملات بورس کالا و وزارت جهادکشاورزی تداوم دارد و امور مربوط به توسعه این بخش با مشورت طرفین پیش می‌رود.

کارایی معاملات محصولات کشاورزی چگونه بوده است؟ بدین مفهوم که بورس کالا تا چه میزان در کوتاه کردن دست دلالان حوزه کشاورزی مؤثر بوده است؟

اساساً معاملات در بورس‌های کالایی به‌دلیل ویژگی‌های ذاتی این بورس‌ها از جمله فرآیند شفاف کشف قیمت، فراهم کردن بازار رقابتی و... کارا هستند. اما در پاسخ به اینکه بورس کالای ایران در حذف واسطه‌های غیرضرور تا چه حد مؤثر بوده است، باید گفت معاملات محصولات کشاورزی در بورس کالا تاکنون سهم چندانی از کل معاملات محصولات کشاورزی کشور را به خود اختصاص نداده است؛ از این رو در این خصوص نمی‌توان به خوبی اظهار نظر کرد، اما آنچه مسلم است رویارویی مستقیم خریداران و فروشندگان در بورس کالای ایران، سبب حذف واسطه‌های غیرضرور خواهد شد. تلاش‌های بی‌وقفه بورس کالای ایران بر این بوده است که به‌عنوان یک مسئولیت ملی، توسعه و گسترش معاملات محصولات کشاورزی و انتفاع هرچه بیشتر کشاورزان را در دستور کار خود قرار دهد. شاهد این موضوع اینکه ارزش معاملات محصولات کشاورزی بورس کالا در سال 1392 نسبت به سال 191 رشد 100 درصدی را تجربه کرده است و سهم 0.8 درصدی محصولات کشاورزی از مقدار معاملات بازار فیزیکی بورس کالا در سال 1391، به 1.1 درصد در سال 1392 افزایش یافته است.

ورود محصول تخم‌مرغ به تابلوی بورس کالا در چارچوب الزامات ماده 33 قانون افزایش بهره‌وری بخش کشاورزی چه تأثیری در بازار این محصول برای تولیدکنندگان و خریداران خواهد داشت؟

تخم‌مرغ یکی از کالاهای اساسی سبد خانوار است و به‌دلیل تغییر الگوی مصرف آن طی فصول مختلف و سایر عوامل همچون نوسان هزینه‌ها و نهاده‌های تولید، شاهد نوسان قیمت آن هستیم. مشکلی که اکنون اتحادیه‌ها و تولیدکنندگان تخم‌مرغ با آن روبه‌رو هستند این است که بهای تمام شده تخم‌مرغ بسیار بالاتر از قیمت آن در بازار است. ورود تخم‌مرغ به بورس کالا سبب کشف صحیح قیمت آن شده و از آنجا که تخم‌مرغ از کالاهای مشمول قانون خرید تضمینی است، در صورتی که این محصول مشمول سیاست قیمت تضمینی شود و نیز اجرای الزامات ماده 33 قانون افزایش بهره‌وری بخش کشاورزی، تولیدکنندگان قادر خواهند بود مابه‌التفاوت قیمت تابلوی بورس و قیمت تضمینی اعلامی از سوی دولت را، به عنوان ضرر و زیان خود، از وزارت جهادکشاورزی دریافت کنند. از طرفی رینگ صادراتی بورس کالا نیز می‌تواند مجرایی برای صادرات تخم‌مرغ باشد.

برخی معتقدند ورود تخم‌مرغ به بورس کالا در نهایت به افزایش قیمت تخم‌مرغ در بازار می‌انجامد. تا چه حد با این برداشت موافقید؟

اگر منظورتان این است که ورود تخم‌مرغ در بورس کالا به افزایش قیمت منجر خواهد شد، این اظهار نظر دقیقی نیست و عوامل متعددی ازجمله هزینه‌های تولید و قیمت نهاده‌های طیور، الگوی مصرفی جامعه و... در نوسان قیمت تخم‌مرغ تأثیرگذار هستند و بورس صرفاً محل کشف نرخ بر اساس میزان عرضه و تقاضا است و اتفاقاً تجربه بورس در سایر کالاها نشان می‌دهد عرضه متوالی کالا در بورس کالا باعث ثبات نسبی قیمت آنها در بازار می‌شود. البته برای پوشش ریسک می‌توان از ابزارهای مالی همچون قراردادهای آتی خوراک و نهاده‌های طیور استفاده کرد که بورس کالای ایران در حال برنامه‌ریزی برای راه‌اندازی این قراردادها است. ورود تخم‌مرغ به بورس کالا علاوه بر اینکه کشف صحیح قیمت آن را به دنبال خواهد داشت، آمار و اطلاعات دقیقی از مقدار عرضه و تقاضای بازار را ارائه خواهد کرد که این امر در تصمیم گیری‌های مسئولان ازجمله تعیین نرخ تعرفه صادرات و... نقش مهمی خواهد داشت.

مکانیسم معاملات تخم‌مرغ چگونه خواهد بود؟

مکانیسم معاملات تخم‌مرغ همچون سایر محصولات پذیرش شده در بورس کالا بر مبنای عرضه و تقاضا خواهد بود و تفاوتی وجود ندارد.

آیا امکان قرار گیری محصولات کشاورزی ازجمله تخم‌مرغ در تالار صادراتی هست؟ اگر تاکنون بوده حجم معاملات در چه میزان است؟ آغاز معاملات تخم‌مرغ در بورس کالا می‌تواند زمینه‌ساز صادرات آن شود و بازپس‌گیری بازار کشورهای همسایه را فراهم آورد؟


در صورتی که تولید کشور مازاد بر تقاضای داخلی باشد و وزارت جهادکشاورزی به‌عنوان متولی بازار محصولات کشاورزی مجوز آن را صادر کند، امکان صادرات این محصول از طریق رینگ صادراتی بورس کالا وجود خواهد داشت و مانعی در این مسیر وجود ندارد و خوشبختانه در سال جاری طی روزهای اخیر این امکان فراهم شده است، اما تاکنون صادراتی از این طریق انجام نشده است؛ لذا در حال حاضر، بستر صادرات این محصول از طریق رینگ صادراتی بورس کالا فراهم است و به‌نظر می‌رسد با وجود رتبه بالای ایران در تولید تخم‌مرغ در خاورمیانه، قادر خواهیم بود حداقل بازار کشورهای همسایه ازجمله عراق، افغانستان، ترکمنستان، تاجیکستان، آذربایجان و... را به دست آوریم.

درباره محصول زعفران و زیره چه اقداماتی در پیش دارید؟ برنامه ورود چه کالاهای دیگری را به بورس کالا به‌ویژه در حوزه کشاورزی دارید؟

در برنامه‌های سال جاری جایگاه ویژه ای برای راه‌اندازی قراردادهای آتی محصولات کشاورزی پذیرش شده و نیز پذیرش قرارداد آینده محصولات جدید در نظر گرفته شده است. قرارداد آینده زیره سبز در هیئت پذیرش مورد پذیرش قرار گرفته است و راه‌اندازی این قرارداد در بهار 93 در دستور کار بورس کالا است. همچنین در بین سایر محصولات کشاورزی نیز قرارداد آتی کنجاله سویا مورد پذیرش قرار گرفته و قرارداد آینده ذرت نیز در نوبت پذیرش است.

برنامه‌های دیگر بورس کالا برای سال 93 چیست؟

تعمیق کارکردهای بورس در اقتصاد ملی، افزایش ظرفیت بورس کالا در تعامل اقتصاد بین‌الملل و تعامل با نهادهای تصمیم‌گیر و تصمیم‌ساز ازجمله رویکردهای بورس کالا در سال 93 به‌شمار می‌رود. همچنین راه‌اندازی معاملات برخط قراردادهای آینده، ارتقای سامانه‌های بازارهای فیزیکی و مشتقه به همراه گسترش سامانه پذیرش انبارها و صدور قبض انبار در این راستا عملیاتی می‌شود. ما راه‌اندازی قراردادهای آینده روی دارایی‌های پایه جدید، گسترش بازارگردانی در قراردادهای مشتقه، راه‌اندازی معاملات اختیار و معاملات سلف موازی را هم در دستور کار خود داریم.

برنامه‌های بورس کالا برای توسعه رقابت‌پذیری و جذب سرمایه‌های خارجی چیست؟

توسعه ظرفیت‌های سرمایه‌گذاری خارجی به یک‌سری الزامات اولیه و زیرساخت‌ها احتیاج دارد که یکی از مهم‌ترین آنها بحث مزیت رقابتی است، هرچند بورس کالا از همان ابتدای شکل‌گیری بر پایه رقابت پذیری شکل گرفته است، اما در زمینه فرهنگ‌سازی و آشنایی با کارکردهای این نهاد مالی باید بیشتر کار کنیم تا بازیگران صحنه اقتصاد نیز با وظایف و برنامه‌های ما بیشتر آشنا شوند. یکی از بحث‌های ما این است که ما صرفاً یک شرکت سهامی عام صرف نیستیم، زیرا ساختار سهامداری ما به‌گونه‌ای طراحی شده که هیچ سهامداری قدرت نفوذ در عملکرد بورس کالا را به این دلیل که نمی‌تواند بیش از 2.5 درصد از سهام این شرکت را در مالکیت خود داشته باشد، ندارد و این به خاطر استقلال نقشی است که برای بورس کالا از قبل در نظر گرفته شده است، پس در مجموع باید بگویم با فرهنگ سازی کارکردهای این نهاد مالی ما می‌توانیم بهره‌وری هر یک از بخش‌های اقتصادی را افزایش داده و رقابت‌پذیری را در عرصه اقتصاد ملی بهبود ببخشیم زیرا یکی از مهم‌ترین فاکتورهای اثرگذار بر سرمایه‌گذاری خارجی در هر کشوری این مسئله است که آیا آن کشور خاص توانسته در جهت پرورش مزیت‌های رقابتی خود به خوبی عمل کند یا خیر.

ما معتقدیم بر اساس ذات شکل‌گیری بورس کالا می‌توانیم بهره‌وری، کارایی و مزیت‌های رقابتی هر بخش را به دست‌اندرکاران آن بخش نشان دهیم تا پس از آن در جهت جذب سرمایه‌های خارجی هم موفق عمل کنیم.

لطفا ایمیل واقعی خود را وارد نمائید زیرا بلافاصله پس از انتشار نظرتان موضوع به وسیله ایمیل به اطلاع شما رسانده خواهد شد.
روغن نازگل
زر فروکتوز
روغن اویلا/ صنعت غذایی کوروش
شیرین عسل1
haraz1
نظرسنجی
عملکرد وزارت جهاد کشاورزی در تنظیم بازار مواد غذایی را چکونه ارزیابی می کنید؟
اشتراک فودپرس
جهت دریافت آخرین اخبار
اطلاعات خود را وارد فرمایید
لغو عضویت
packagingart
گروه صنعتی نان سحر
vioni
آرد سازی پوسان
آب معدنی واتا
صنایع غذایی دلوسه
جوان
رستوران حاج محسن1
صنایع غذایی مسرور
تک ماکارون
گروه صنایع  غذایی نان آوران
اقتصاد سبز
انجمن صنفی صنایع روغنکشی ایران
زر ماکارون
ارسال پیامک
فودیار
گروه صنعتی پارس استا
صنایع غذایی سحر همدان
آیدین
تیتر20
انجمن آبها معدنی  و آشامیدنی ایران
صنایع غذایی ب آ
www.addlikebutton.net