افزایش استقبال از انتقال کالا به‌ویژه کالاهای اساسی از آمریکای جنوبی و سایر مبادی به بنادر شمالی کشور بار دیگر مسئله تأمین شناور و ظرفیت حمل‌ونقل دریایی در دریای خزر را مطرح کرده است. موضوعی که به گفته دبیر انجمن کشتیرانی و خدمات وابسته، بخش خصوصی را به سمت خرید یا اجاره کشتی سوق داده است.

مسعود پل‌مه هفته گذشته با اشاره به افزایش تقاضا برای انتقال کالا از مسیر شمالی کشور گفته بود: شاهد استقبال از انتقال کالا، به‌ویژه کالاهای اساسی از آمریکای جنوبی و سایر مسیرها به مسیر شمالی هستیم.

وی با اشاره به چالش‌های موجود برای انتقال این کالاها افزود: در همین راستا بخش خصوصی در تلاش است با استفاده از منابع و مبالغی که احتمالاً از سوی دولت تخصیص داده می‌شود، نسبت به خرید یا اجاره کشتی اقدام کند.

این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که بررسی آمار مؤسسه آلفالاینر از وضعیت شرکت‌های بزرگ حمل‌ونقل کانتینری جهان نشان می‌دهد کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران از نظر ظرفیت ناوگان کانتینری در رتبه هجدهم جهان قرار دارد؛ با این حال، برخورداری از ناوگان در مقیاس بین‌المللی لزوماً به معنای تأمین ظرفیت مورد نیاز برای جابه‌جایی کالا در دریای خزر نیست.

بر اساس آمار آلفالاینر، گروه کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران با ۲۷ فروند کشتی (ملکی) و ظرفیت ۱۴۰ هزار و ۱۸۴ TEU در جایگاه هجدهم شرکت‌های بزرگ حمل‌ونقل کانتینری جهان قرار دارد.

در صدر این فهرست شرکت سوئیسی MSC با ۱۰۲۳ فروند کشتی قرار گرفته است. از این تعداد ۷۷۲ فروند ملکی و ۲۵۱ فروند اجاره‌ای است. شرکت دانمارکی مرسک با ۷۴۴ فروند کشتی شامل ۳۵۹ فروند ملکی و ۳۸۵ فروند اجاره‌ای در رتبه دوم قرار دارد.

شرکت فرانسوی CMA CGM نیز با ۷۳۱ فروند کشتی شامل ۳۸۶ فروند ملکی و ۳۴۵ فروند اجاره‌ای جایگاه سوم را به خود اختصاص داده است.

در ادامه این فهرست شرکت چینی COSCO Group با ۵۶۷ فروند کشتی شامل ۲۱۱ فروند ملکی و ۳۵۶ فروند اجاره‌ای قرار دارد. شرکت آلمانی Hapag-Lloyd نیز با ۲۹۰ فروند کشتی، شامل ۱۳۳ فروند ملکی و ۱۵۷ فروند اجاره‌ای، از دیگر شرکت‌های بزرگ این فهرست است.

با وجود جایگاه گروه کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران در رده‌بندی جهانی، مسئله اصلی برای توسعه جابه‌جایی کالا از مسیر شمالی، میزان ظرفیت قابل استفاده در دریای خزر و تناسب نوع شناورهای موجود با نیازهای این مسیر است.

از این رو برنامه بخش خصوصی برای خرید یا اجاره کشتی باید در چارچوب نیاز عملیاتی بنادر شمالی و افزایش تقاضای حمل کالا از این مسیر مورد بررسی و توجه قرار گیرد./تسنیم